واگذاری بلندمدت اراضی به دانش‌آموختگان کشاورزی؛ راهکار نوین برای اشتغال‌زایی و پایداری حوزه‌های آبخیزداری

به گزارش روابط عمومی سنم گیلان: با توجه به اینکه ارائه یک مدل فنی-اقتصادی، می تواند سبب  تغییر رویکرد در مدیریت اراضی شیب‌دار و دامنه‌های پرخطر شود. این طرح با محوریت کاشت درختان توت اصلاح‌شده، راهکاری دوگانه برای مقابله با فرسایش خاک و جهش تولید در صنعت نوغانداری ارائه می‌دهد.

دکتر مرضیه فرخی‌راد معاون برنامه‌ریزی و توسعه کارآفرینی سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان اظهار داشت : استان‌های شمالی با چالش جدی ناپایداری دامنه‌ها و فرسایش شدید خاک مواجه‌اند. در این میان، درخت توت به دلیل داشتن ریشه‌های عمیق و سیستم گسترده‌، پتانسیل بالایی به عنوان «میخ‌کوبی زیستی» برای تثبیت خاک‌های سست دارد. متخصصان معتقدند جایگزینی کشت‌های ناپایدار در اراضی شیب‌دار با توتستان‌های مهندسی‌شده، نه تنها از حوادثی نظیر رانش و سیل جلوگیری می‌کند، بلکه می‌تواند گلوگاه تأمین برگ باکیفیت برای نوغانداری را نیز برطرف سازد.

ایشان افزودند : یکی از محورهای اصلی این طرح، تغییر مدل بهره‌برداری از اراضی دولتی و منابع طبیعی است. مطابق این پیشنهاد، به جای رهاسازی اراضی شیب‌دار، مدیریت این محدوده‌ها طی قراردادهای اجاره بلندمدت (۱۵ تا ۲۵ ساله) به متخصصان کشاورزی، فارغ‌التحصیلان رشته‌های مرتبط و شرکت‌های دانش‌بنیان واگذار می‌شود.

در این مدل، دانش‌آموختگان کشاورزی به عنوان مدیران مزرعه، با بهره‌گیری از سیستم‌های نوین آبیاری (تحت فشار) و تراس‌بندی علمی، ضمن بازگرداندن بهره‌وری به خاک، به تولید برگ توت استاندارد می‌پردازند. این شیوه، با تضمین امنیت شغلی برای متخصصان جوان، آن‌ها را از متقاضیان کار دولتی به کارآفرینان حوزه کشاورزی تبدیل می‌کند.

دکتر فرخی‌راد با اشاره به تأثیر اقتصادی این طرح می‌گوید: «توسعه توتستان‌های متراکم در شیب، تنها یک پروژه حفاظت از خاک نیست؛ بلکه تأمین‌کننده اصلی ماده خام برای صنایع ابریشم است. ایجاد تعامل میان مراکز صنعتی نوغانداری و این باغداران متخصص، در قالب "کشاورزی قراردادی"، می‌تواند سودآوری این بخش را تضمین کرده و انگیزه لازم برای مراقبت مستمر از اراضی شیب‌دار را ایجاد کند.»

بر اساس این گزارش، اجرای این طرح می‌تواند گامی بلند در راستای «پدافند غیرعامل» در حوزه‌های آبخیز باشد؛ چرا که با مهار فرسایش و سیل‌خیزی، از زیرساخت‌های پایین‌دست نیز محافظت می‌شود.

ایشان ابراز امیدواری کرده‌اند که با همکاری سازمان‌های جهاد کشاورزی و منابع طبیعی و ارائه مشوق‌هایی نظیر تنفس در پرداخت اجاره‌بها در سال‌های اولیه استقرار، این الگو بتواند به الگویی ملی برای مدیریت اراضی شیب‌دار کشور تبدیل شود.

 روابط عمومی سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان